Gdy zbadano studentów pierwszego roku wydziału lekarskiego, a potem ponownie, gdy będą kończyć studia, okazało się, że okres studiowania obniża poziom empatii.
Dr Antonina Doroszewska z WUM wraz z zespołem sprawdziła, jaki odsetek studentów ostatniego roku medycyny wykorzystuje kolejne elementy protokołu SPIKES w rozmowie na temat niekorzystnego rokowania. To ciekawy przykład tego, na co zwracam uwagę w niniejszym poście. Wyniki badania są dostępne w piśmiennictwie medycznym.
Podczas konferencji ICCH2024 w Saragossie, Andy Ward z Uniwersytetu w Leicester przedstawił projekt, który ma ten trend "odwrócić". Uniwersytet we współpracy z The Stoneygate Centre for Empathic Healthcare zamierza zorganizować specjalne "treningi empatii" dla studentów medycyny. Program obejmie m.in.:
- zajęcia z wykorzystaniem historii pacjentów - trening praktyczny (scenki)
- trening uważności
- „walk a mile in your shoes” – spotkania i wspólnie spędzany czas z pacjentami
Czy można nauczyć się empatii?
Zgodnie z tym, co sugerują badacze z zakresu nauk społecznych... Jak najbardziej! Uczenie empatii jest możliwe. Chociaż empatia jest naturalną zdolnością wielu ludzi, można ją rozwijać i doskonalić poprzez odpowiednie ćwiczenia i techniki.
Uczenie empatii może przebiegać na kilka sposobów:
1. Zrozumienie emocji innych: Trening emocjonalnej świadomości pomaga ludziom lepiej rozumieć emocje innych osób. Ćwiczenia polegające na identyfikowaniu emocji na podstawie mimiki, tonu głosu i języka ciała mogą rozwijać empatię.
2. Aktywne słuchanie: Nauka uważnego słuchania bez przerywania, osądzania czy doradzania pozwala zrozumieć potrzeby i uczucia drugiej osoby. To kluczowy element empatii, który można trenować.
3. Perspektywizm: Stawianie się w sytuacji innych osób, wyobrażanie sobie ich punktu widzenia oraz kontekstu życiowego pomaga rozwijać zrozumienie i współodczuwanie. Ćwiczenia z perspektywizmu są skuteczne w zwiększaniu empatycznej reakcji.
4. Literatura i filmy: Kontakt z historiami literackimi lub filmami o złożonych postaciach może pomóc w rozumieniu różnych ludzkich doświadczeń i uczuć.
5. Treningi psychologiczne: Programy oparte na terapii poznawczo-behawioralnej, jak i programy rozwoju osobistego, mogą wspierać rozwój empatii. Przykładem są treningi z zakresu inteligencji emocjonalnej, które kładą nacisk na budowanie empatii.
6. Mindfulness: Medytacja uważności może pomóc w rozwijaniu świadomości własnych emocji, co przekłada się na większe zrozumienie emocji innych ludzi.
